Bahçede bir diken topu gördüm. Önce taş sandım. Sonra burnunu çıkardı. Meğer dünyanın en sevimli böcek ilacıymış.
Kirpi Nedir?
Kirpi, vücudu dikenlerle kaplı küçük memeli bir hayvandır. Bilimsel adı Erinaceus. Türkiye’de en çok görüleni “Doğu Avrupa Kirpisi”. Yetişkin bir kirpi 20-30 cm, 400gr – 1.2kg arası olur.
Ömrü: Doğada 3-5 yıl. Evde iyi bakılırsa 8-10 yıl yaşar.
Kirpi Hakkında 10 İlginç Bilgi
- Doğal Böcek İlacı: 1 kirpi gecede 200 böcek, salyangoz, solucan yer. Bahçendeki zararlıları temizler.
- Dikenleri Zehirli Değil: 5000-7000 diken var. Savunma için. Dikenler kirpiye yapışık, ok gibi fırlatmaz.
- Kış Uykusuna Yatar: Kasım – Mart arası uyur. Vücut ısısı 2 dereceye düşer. Uyandırmak öldürür.
- Süper Koku ve İşitme: Gözleri zayıf ama burnu ve kulağı çok keskin. 2 metre öteden solucanı duyar.
- Top Olur: Tehlike anında tıpkı top gibi kıvrılır. Burnunu ve patilerini içeri saklar.
- Zehire Karşı Bağışık: Akrep, arı zehiri ve yılan zehirine karşı dirençli. Hatta yılan yer.
- Yalnız Yaşar: Çiftleşme dışında tek takılır. Bölgesini korur.
- Suda Yüzer: Şaşırtıcı ama iyi yüzer. Dere kenarlarında yaşar.
- Isırmaz: Korkarsa tıslayabilir ama ısırmaz. Zararsızdır.
- Süt Ürünleri Yasak: Laktozu sindiremez. Süt ve peynir verirsen ishal olur ve ölür.
Kirpi Ne Yer? Evde Ne Beslenir?
Doğada: Böcek, salyangoz, tırtıl, meyve, mantar
Evde/Evcil ise:
- Ver: Haşlanmış tavuk, kedi maması, meyve, kurt
- Asla Verme: Süt, ekmek, çikolata, avokado, soğan
- Su: Her zaman taze su koy
Kirpi Evde Beslenir mi? Yasal mı?
Kısa Cevap: Hayır.
Türkiye’de yaban hayvanlarını evde beslemek yasaktır. 2872 Sayılı Çevre Kanunu’na göre cezası var.
Yaralı kirpi bulursan: Dokunma, eldivenle al, en yakın Doğa Koruma ve Milli Parklar şubesine teslim et.
Kirpiler İçin Bahçende Ne Yapabilirsin?
- Kirpi Evi Yap: Ahşap kutu, içine kuru yaprak. Kışın uyuması için.
- İlaç Kullanma: Salyangoz ilacı kirpiyi de öldür.
- Geçit Bırak: Bahçe çitinde 13×13 cm delik bırak. Gelsin gitsin.
- Su Kabı Koy: Özellikle yazın çok susarlar.
Kirpi mi Sincap mı? Karşılaştırma
| Kirpi | Sincap | |
|---|---|---|
| Aktif Zaman | Gece | Gündüz |
| Beslenme | Böcekçil | Otçul, kuruyemiş |
| Savunma | Diken + Top olmak | Kaçmak + Tırmanmak |
| Kış | Kış uykusu | Kış uykusu yok, yiyecek depolar |
Kirpi Hakkında Efsaneler
Yanlış: “Kirpi elma taşır”
Doğru: Taşımaz. Sadece dikenlerine takılırsa taşır gibi görünür.
Yanlış: “Kirpi kuduz taşır”
Doğru: Çok nadir. Tıslaması korkutmasın, saldırmaz.
Son Söz
Kirpi, bahçenin sessiz bekçisi. Zehir atmadan böceklerden kurtulmak istiyorsan en iyi dostun. Ona zarar verme, o sana zarar vermez.
Altın Kural: Görürsen dokunma, izle. Süt verme, su ver.
Bir yanıt bırakın