Köyde tavuk çalan o. Masallarda kralı kandıran o. Şehirde çöp karıştıran da o. Adı: Tilki.
Tilki Nedir?
Tilki, köpekgiller familyasından orta boy bir memelidir. Türkiye’de en yaygın türü Kızıl Tilki Vulpes vulpes. Uzun kuyruğu, sivri kulakları ve kurnaz bakışıyla tanınır.
Ömrü: Doğada 2-4 yıl. Tehlikeler çok. Koruma altında 10-12 yıl yaşar.
Ağırlık: 3.5 kg – 7 kg arası. Bir kedi büyüklüğünde.
Tilki Hakkında 12 İlginç Bilgi
- Geceleri Avlanır: Gece hayvanı. Gündüz ininde uyur, akşam 6’dan sonra çıkar.
- Hepçil: Fare, tavşan, kuş, böcek, meyve, sebze yer. Aç kalmaz. Üzüm ve kavunu çok sever.
- Kulakları Radar Gibi: 40 metre öteden farenin yer altındaki sesini duyar. Karın altındaki avı bile bulur.
- Kuyruğu Battaniye: Kuyruğu hem denge hem de kışın battaniye. Üzerine kıvrılıp uyur.
- Kokusu Var: Bölgesini işaretlemek için keskin bir koku salgılar. “Tilki kokusu” denir.
- Tek Eşli: Çiftleşme dönemi Ocak-Şubat. Eşine sadıktır. Yavrulara ikisi de bakar.
- Yuvası “İn”: Toprağın altında 2-3 girişi olan tünel kazar. 5-6 yavru doğurur.
- Süper Zeki: Tuzakları anlar. Avcıdan kaçar. Şehirde yaşamayı öğrendi.
- Sesleri Çeşitli: Havlar, havlar, çığlık atar. Çiftleşme döneminde “insan çığlığı” gibi ses çıkarır.
- Kuduz Riski: Yabani olduğu için kuduz taşıyabilir. Dokunma, besleme.
- Zararlı mı Faydalı mı? Tavuk çalar ama fareyi de yer. 1 tilki yılda 2000 fare yer. Çiftçinin dostu da düşmanı da.
- Renkleri Farklı: Kızıl, kutup, çöl, gri tilki türleri var. Türkiye’de kızıl tilki var.
Tilki Evde Beslenir mi? Yasal mı?
Kısa Cevap: Hayır ve Tehlikeli.
Türkiye’de yaban hayvanı beslemek yasak. 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu.
Neden olmaz: Isır, koku yapar, kazma içgüdüsü var, evi dağıtır. Kedi-köpek gibi evcil değildir.
Yaralı tilki bulursan: 112 veya Doğa Koruma ve Milli Parklar 112’yi ara.
Tilki Bahçeye Gelirse Ne Yapmalı?
- Tavuk Kümesini Koru: Altını tel ile kapat. Tilki kazarak girer.
- Yemek Bırakma: Çöpü açık bırakma. Yemek = davetiye
- Işık ve Ses: Hareket sensörlü ışık tak. Korkar kaçar.
- Öldürme: Faydalı. Fare popülasyonunu dengeler. Kovmak yeterli.
Tilki mi Çakal mı? Karşılaştırma
| Tilki | Çakal | |
|---|---|---|
| Boyut | Küçük, kedi kadar | Orta, köpek kadar |
| Kuyruk | Uzun, tüylü, beyaz uçlu | Kısa, tüysüz |
| Ses | İnce havlama, çığlık | Uluma, koro halinde |
| Yaşam | Tek veya çift | Sürü halinde |
Türk Kültüründe Tilki
- Kurnazlık Sembolü: Nasrettin Hoca fıkraları, La Fontaine masalları
- Deyimler: “Tilki gibi kurnaz”, “Tavşana kaç tilkiye tut”
- İnanç: Bazı yörelerde “tilki görmek” şans getirir derler.
Son Söz
Tilki doğanın denge memuru. Ne çok sevimli ne çok zararlı. Ona saygı duy, mesafeni koru. O da sana dokunmaz.
Altın Kural: Besleme, yaklaştırma, fotoğrafla ve uzak dur.
Bir yanıt bırakın