Pencerede cıvıldayan, ekmek kırıntısı kovalayan, her yerde olan o kuş. Ona dikkat etmeyiz ama o hep oradadır. Adı: Serçe.
Serçe Nedir?
Serçe, ispinozgiller familyasından küçük, uyumcu bir kuştur. Türkiye’de en çok görüleni Ev Serçesi Passer domesticus. İnsanın olduğu her yerde var.
Boy: 14-16 cm
Kilo: 24-39 gram. 5 TL madeni para kadar.
Ömrü: 3-5 yıl. 13 yıla kadar yaşayanı var.
Serçe Hakkında 15 İlginç Bilgi
- İnsanın Gölgesi: Dünyanın her kıtasında var. Antarktika hariç. Nereye insan gittiyse serçe de gitti.
- Göç Etmez: Yerleşik kuş. 12 ay aynı mahallede. Kışı çatıda geçirir.
- Çok Ürer: Yılda 3-4 kere. Her sefer 4-5 yumurta. Bu yüzden nesli tükenmiyor.
- Yuva Ustası: Saçak, klima motoru, tabela arkası, yuva kutusu. Ne bulursa. Ot, kağıt, tüy toplar.
- Tohum ve Böcek: Ekmek yer ama asıl yediği tohum ve böcek. Yavrularına sadece böcek verir.
- Sürü Hayvanı: 100-200’lük sürüler halinde uyur. Kışın birbirine sokularak ısınır.
- Toz Banyosu: Toprağa girip çırpınır. Tüylerindeki parazitleri temizler.
- Yüzü Tanır: Kendine ekmek veren insanı unutmaz. Korkanı da unutmaz.
- Cıvıltı Dili Var: 20’den fazla ses. “Yemek var”, “tehlike”, “eş çağırma” hepsi farklı.
- Azalıyor: 1980’den beri Avrupa’da %60 azaldı. Sebep: böcek ilacı, betonlaşma, yuva azlığı.
- Erkek ve Dişi Farklı: Erkek: gri taç, siyah gırtlak. Dişi: kahverengi, sade. “Hanım serçe” derler.
- Uçuşu Kısa: Uzun uçamaz. 1 km üstü mesafe zor. Bu yüzden mahallesinden ayrılmaz.
- Temizlikçi: Bahçedeki zararlı böcek ve tırtılları yer. Faydalı.
- Yağmuru Sever: Yağmurdan sonra çamurda yıkanır. Tüylerini düzeltir.
- Yaşlılık Belirtisi: Yaşlandıkça gagası beyaza döner.
Serçe Ne Yer? Ekmek Vermek Doğru mu?
Doğal Beslenme: Tohum, buğday, böcek, tırtıl, örümcek, meyve
Şehirde: Ekmek kırıntısı, simit, pirinç
UYARI: Ekmek şişirir. En iyisi: buğday, yulaf, kuş yemi, elma parçası, su.
Ev Serçesi mi Ağaç Serçesi mi? Farkı Ne?
| Ev Serçesi | Ağaç Serçesi | |
|---|---|---|
| Kafa | Gri taç | Kahverengi taç |
| Yanak | Düz | Siyah nokta |
| Yaşam | Şehir merkezi | Park, bahçe, ağaçlık |
| Yuva | Bina, saçak | Ağaç kovuğu |
Serçe Neden Azalıyor? Biz Ne Yapabiliriz?
3 Büyük Tehlike:
- Böcek İlacı: Yiyecek böcek kalmadı
- Beton: Yuva yapacak saçak, ağaç kovuk kalmadı
- Ekmek: Sağlıksız besleniyor
Sen Ne Yapabilirsin:
- Balkona su kabı koy
- Kışın kuş yemi as
- İlaçlama yapma
- Yuva kutusu tak
Türk Kültüründe Serçe
- Bereket: “Evde serçe varsa bereket var”
- Deyim: “Serçe gibi” = cılız ama hareketli
- Masallar: “Serçe ile Karga” gibi bir çok hikaye
- Çocukluk: Hepimizin ilk kuş gözlemi serçeyle başladı
Serçe mi Kırlangıç mı? Karıştırma
| Serçe | Kırlangıç | |
|---|---|---|
| Kuyruk | Kısa, düz | Uzun, çatallı |
| Göç | Yok | Var, Afrika’ya |
| Uçuş | Kısa, düz | Akrobatik |
| Yem | Tohum | Uçan böcek |
Son Söz
Serçe sıradan değil. Dünyanın en başarılı kuşu. İnsana rağmen hayatta kaldı. Onu görmezden gelme, bir avuç buğday ver.
Altın Kural: Ekmek değil, tohum ver. Su ver. Yuva ver.
Bir yanıt bırakın